Woensdag 18 september 2019: RTBF en VRT wijden hun avondprogramma's aan kunststofafval

Op woensdagavond 18 september 2019 stonden de avondprogramma's van RTBF (QUESTIONS A LA UNE) en VRT (PANO) in het teken van kunststofafval. RTBF wijdde er 52 minuten aan, VRT hield het op 35 minuten. De rode draad was nagenoeg identiek, maar toch was er een duidelijk verschil in toon in beide uitzendingen. 

Voor haar leden analyseerde go4circle de beide uitzendingen in het vervolg van dit artikel....

Go4circle heeft verschillende voorbeelden uit studie voor de FOD naar voren kunnen brengen, en ook enkele nieuwe industriële wegwerpverpakkingen (zoals plastic biervaten), daar die van verschillende soorten plastic zijn gemaakt en niet op een economisch rendabele manier te recycleren zijn. Beide TV-programma's maakten duidelijk dat de burger denkt dat deze verpakkingen gerecycleerd worde... wat niet het geval is aangezien ze worden verbrand.  

Elk programma heeft, na onderzoek van de PET-keten, erop gewezen dat het aangekondigd recyclagepercentage voor kunststof aanzienlijk lager ligt dan het oorspronkelijk aangekondigde percentage, als gevolg van verliezen in het recyclageproces. Fost Plus heeft zich kunnen uitspreken op VRT, veel minder (of bijna helemaal niet!) op RTBF. Daardoor leeft de indruk dat we over de berekening liegen, wat compleet onterecht is. De al jaren uitgevoerde berekening, gebeurt op basis van cijfers die gemeten worden bij de exit van het sorteercentrum. Pas sinds dit jaar heeft de Commissie een nieuwe aanpak ontwikkeld waarbij rekening moet worden gehouden met de residuen uit de recyclagebedrijven, en dus met de stap na het sorteren.

De exportcijfers voor Belgische kunststoffen lijken enorm (meer dan 500.000 ton, terwijl Plastics Recyclers Europe 250.000 ton aankondigt voor 2019), maar de uitzendingen focusten vooral op de dubieuze, onprofessionele ketens, die in fine onrendabel zijn, en rampzalig voor het milieu. RTBF heeft zelfs industriële verpakkingen van Belgische worsten in Maleisië teruggevonden en heeft geprobeerd te bepalen wie er verantwoordelijk voor was (de producent, de verpakker, de ophaler?). De twijfel blijft.  

Het zou echter ook mogelijk zijn geweest om de ontwikkeling van ketens in Europa en zelfs in België te laten zien, de inspanningen die te leveren zijn op het gebied van traceerbaarheid, maar niets daarvan haalde het scherm. Goed nieuws = Slecht nieuws.  

In ieder geval kunnen we concluderen: 

• Ja, er is een probleem met het beheer van kunststofafval. Het is een mooi materiaal, maar vanuit milieustandpunt ook een complex materiaal. De denkoefeningen moeten verder stroomopwaarts gebeuren.

• Ja, we moeten overwegen om professioneler te werken. Maar dit impliceert ook dat de klant de kosten daarvan moet aanvaarden, en dat alle actoren het spel meespelen. Aziatische arbeidskrachten zijn bijvoorbeeld 13 keer goedkoper dan arbeidskrachten in Frankrijk. Zoals we bij RTBF hebben aangegeven, is het een uitdaging om in ons land te investeren in kunststofrecyclage. 

Beide programma's kunnen worden herbekeken via deze links: VRT en RTBF (registratie vereist, maar eenvoudig).