Knip zonder kompas: waarom Vlaanderen bestaande groene installaties in de kou zet
Vanaf 1 januari 2027 verliezen bio-WKK-, vergistings- en biomassa-installaties hun certificaten voor elk kwartier met een negatieve stroomprijs, ook als ze al jaren draaien. Een maatregel die als marktsignaal bedoeld is, dreigt zo het vertrouwen van investeerders te ondermijnen. Hoe moedig je hernieuwbare energie aan als de spelregels onderweg blijven veranderen?
Een knip per kwartier, voor alle installaties
Op 11 september 2026 keurde de Vlaamse Regering de wijziging van het Energiebesluit definitief goed. Concreet betekent dit dat vanaf 1 januari 2027 geen groenestroomcertificaten (GSC) en warmtekrachtcertificaten (WKC) meer worden toegekend voor productie tijdens elk kwartier met een negatieve day-aheadprijs. De regeling geldt voor alle installaties boven 400 kW (200 kW voor installaties in dienst vanaf 1 januari 2026), ongeacht hun startdatum.
Samen met Voka en Energia waarschuwt Denuo al sinds september 2025 voor de gevolgen voor lopende projecten.
De grens van investeringszekerheid is bereikt
Investeerders en financiers hebben hun beslissingen mee gebaseerd op deze certificaten. Als de overheid dat kader tijdens de looptijd van projecten herhaaldelijk bijstuurt, komt de investeringszekerheid onder druk. Voor Denuo is met dit dossier de grens bereikt.
Denuo vraagt niet om steun onbeperkt te behouden. Evenmin betwist Denuo dat steunregelingen rekening moeten houden met negatieve prijzen. Het probleem zit in de manier waarop Vlaanderen dat invult.
Geen knop die je zomaar omdraait
Bio-WKK-, biogas- en biomassa-installaties steunen op continue biologische en industriële processen. Zij kunnen niet per kwartier reageren op negatieve prijzen zoals zonne- en windenergie-installaties dat kunnen.
Bij een WKK komt daar nog eens de warmtelevering bij. Legt een installatie de motor stil, dan moeten het vergistingsproces, aangesloten bedrijven of warmtenetten terugvallen op fossiele ketels. Zo dreigt hernieuwbare warmte plaats te maken voor fossiele warmte.
Denuo vraagt daarom drie aanpassingen aan het Vlaamse Energiebesluit.
1. Behoud het steunvolume
Volgens de nota aan de Vlaamse Regering wil de hervorming de installaties beter op de markt laten inspelen, niet de steun verminderen. Denuo vraagt die doelstelling ook waar te maken. Certificaten die niet worden toegekend, moeten later alsnog kunnen worden gerealiseerd via banking of verlenging, zoals in Nederland en Duitsland.
2. Koppel de knip aan netinjectie
Elektriciteit die ter plaatse wordt verbruikt, belast het net niet. Denuo vraagt de knip te beperken tot de stroom die effectief op het net wordt geïnjecteerd. Nederland doet dat zo voor SDE++-projecten vanaf 2023.
3. Vermijd Vlaamse gold-plating
Europa verbiedt steun voor productie wanneer de marktwaarde negatief is, maar legt niet vast hoe lang zo’n periode duurt. Vlaanderen kiest de kortst mogelijke periode: één kwartier. Ook de toepassing op alle bestaande installaties, zonder compensatie, gaat verder dan nodig. Volgens de Raad van State is het bovendien het meest aannemelijk dat nieuwe regels enkel voor nieuwe steunaanvragers gelden.
Voorspelbaarheid als voorwaarde
Vlaanderen moet het certificatenstelsel opnieuw aanmelden bij de Europese Commissie. Dat is het geschikte moment om bij te sturen. Denuo vraagt die kans te grijpen en samen met de sector een voorspelbaar en geleidelijk afbouwtraject vast te leggen. Dat traject moet het toegezegde steunniveau van bestaande projecten respecteren. Denuo wil daarover nog vóór 1 januari 2027 overleggen met de Vlaamse Regering.
Een regeling die zowel de Europese regels als het vertrouwen van investeerders respecteert, is nog steeds mogelijk, mits enkele aanpassingen aan het Vlaamse Energiebesluit. De energiebalans in Vlaanderen zal er bij winnen, want zonder voorspelbaarheid geen investeringen, en zonder investeringen geen hernieuwbare stroom en warmte.