KBS Vergisting: gamechanger voor transparantie en traceerbaarheid in de organisch-biologische afvalketen

Na vermeende milieuschandalen in de biogassector leek het vertrouwen in de verwerking van organisch-biologisch afval ver zoek. Vandaag ligt er een nieuw kwaliteitsborgingssysteem (KBS) op tafel dat een einde moet maken aan de onduidelijkheid. Het systeem verplicht elke producent van organisch-biologisch afval om een informatiefiche op te stellen, een productpaspoort dat cruciale informatie bevat over de herkomst, samenstelling en risico’s van de afvalstroom. Maar het gaat om meer dan een administratieve verplichting: dit KBS verandert fundamenteel hoe Vlaanderen omgaat met organisch afval.

Het nieuwe KBS Vergisting is het resultaat van jarenlange inzet van Denuo, dat hierin bijzonder veel tijd, energie en expertise heeft geïnvesteerd. Tegelijk was dit geen soloproject: OVAM en de Afdeling Handhaving zaten vanaf dag één als volwaardige partners mee aan tafel.

Verantwoordelijkheid vanaf de bron

Een van de kernprincipes van het nieuwe KBS is gedeelde verantwoordelijkheid doorheen de hele valorisatieketen. Voorheen lag de verantwoordelijkheid volledig bij de vergister. Vandaag schuift die mee op naar de producent en IHM’er. Wie een organisch-biologische afvalstroom produceert, binnen of buiten Vlaanderen, moet een informatiefiche aanleveren. Zonder die fiche mag de stroom niet langer worden aanvaard in een Vlaamse vergistingsinstallatie.

De informatiefiche als hoeksteen

De informatiefiche vormt het hart van het systeem. Ze bundelt gegevens over onder andere herkomst, gebruikte additieven, analyseresultaten en risicofactoren, ook van niet-genormeerde verontreinigingen. Producenten, inzamelaars en verwerkers zijn mee verantwoordelijk voor de juistheid en opvolging ervan. De fiche moet regelmatig geüpdatet worden en wordt gekoppeld aan het meest recente analyserapport van de betrokken afvalstroom.

100% traceerbaarheid via digitaal platform

Het kwaliteitsborgingssysteem wordt verankerd in een digitaal platform dat maximale transparantie garandeert. De informatiefiches zijn via dit systeem toegankelijk voor de OVAM, de Vlaamse Afdeling Handhaving en de certificeringsinstantie. Het resultaat zal zijn dat geen enkele organisch-biologische afvalstroom in Vlaanderen nog vergist mag worden zonder geldige en digitaal geregistreerde fiche.

Gebouwd op bestaande fundamenten

Het nieuwe KBS is geen losstaand instrument, maar versterkt het bestaande kader. Het borduurt verder op het algemene certificeringsreglement voor verwerkingsinstallaties, verfijnt de risicoklassen en introduceert duidelijke procedures voor de opvolging van afwijkingen. Door het systeem wettelijk te verankeren ontstaat er rechtszekerheid en een gedeeld verantwoordelijkheidsmodel van producent tot vergister.

Volgende stap: juridische verankering via VLAREMA 10

De finale inwerkingtreding van het systeem is voorzien op 1 januari 2027, met de invoering van VLAREMA 10. Denuo is daarnaast in gesprek met de Waalse overheid om ook daar het gebruik van informatiefiches verplicht te maken, met het oog op een gelijk speelveld tussen de gewesten.

Een gedeeld succes

Het KBS Vergisting is het resultaat van jarenlange, constructieve samenwerking tussen Denuo, Vlaco, de OVAM en de Afdeling Handhaving. Het systeem is een belangrijke stap vooruit in de toenemende professionalisering van de afval- en recyclagesector én een krachtig signaal van vertrouwen richting beleidsmakers en het brede publiek.